Co wspólnego mają wzgórza Roztocza ze wzgórzami Mandżurii a bitwa pod Tomaszowem Lubelskim z wojną rosyjsko-japońską ?
Otóż okazuje się, że mają.
Jednym z uczestników wojny rosyjsko-japońskiej był polak (jeden z 84) przyszły generał Wojska Polskiego Jerzy Wołkowicki. Za swoją dzielną postawę w bitwie pod Cuszimą podporucznik marynarki rosyjskiej Jerzy Wołkowicki został odznaczony orderem św. Jerzego i stał się bohaterem narodowym Rosji. Po wojnie przez pewien czas przebywał w niewoli japońskiej. Po uwolnieniu z niewoli był słuchaczem Morskiej Szkoły Artyleryjskiej w Kronsztadzie a następnie Morskiej Szkoły Inżynieryjnej w Petersburgu. W latach 1914-1917 pełnił służbę we Flotylli na Dunaju, a następnie we Flocie Czarnomorskiej. Po wybuchu rewolucji bolszewickiej opuścił flotę i po pięciomiesięcznej wędrówce przez Syberię i Daleki Wschód dotarł do Francji i wstąpił do Polskiej Armii. W kwietniu 1918 roku przybył z 1 Dywizją Strzelców do Polski jako dowódca batalionu 3 Pułku Strzelców i uczestniczył w wojnie polsko - bolszewickiej. W sierpniu 1939 r. gen. bryg. Jerzy Wołkowicki został wyznaczony na dowódcę Etapów Armii Odwodowej "Prusy". 10 września gen. Dąb-Biernacki wyznaczył go na komendanta garnizonu Chełm, głównego punktu zbornego dla rozbitych jednostek armii "Prusy" i "Modlin". W Chełmie z pozostałości 13 Dywizji Piechoty (Kresowa z m.p. Równe) i 19 Dywizji Piechoty (Litewsko-Białoruska z m.p. Grodno) - rozmieszczonych na początku września 1939 r. pomiędzy Piotrkowem Trybunalskim i Tomaszowem Mazowieckim w składzie armii "Prusy", zorganizował kombinowaną dywizję piechoty swojego imienia i w dniu 13 września objął jej dowództwo.Dywizja składała się z 13 Brygady Piechoty (d-ca płk art. Wacław Szalewicz) i 19 Brygady Piechoty (d-ca płk.dypl. Jan Korkozowicz).
17 września dywizja weszła w skład armii "Modlin" gen.Emila Przedrzymirskiego - Krukowicza. 18 września z rozkazu dowódcy Frontu Północnego dywizja przegrupowała się z rejonu Chełm w rejon Hrubieszowa.
20 września wieczorem dywizja rozpoczęła nakazany jej marsz na Łaszczów na podstawy wyjściowe na Tomaszów Lubelski. W nocy z 21 na 22 września 43 Pułk Piechoty (d-ca ppłk Władysław Warchoł ) z 13 BP po krótkotrwałej walce opanował Łaszczów. Epizod z II bitwy pod Tomaszowem z udziałem dywizji gen. Wołkowickiego.
Od rana 22 września dywizja rozpoczęła natarcie na Tomaszów Lubelski. Tego dnia wieczorem 13 BP zajęła Werechanie - Pawłówkę - Podhorce. O świcie 23 września dywizja wznowiła natarcie na Tomaszów. Polskie natarcie spotkało się z kontrakcją strony niemieckiej. 28 Dywizja Piechoty (niemiecka) natarła z Tomaszowa na kierunku Łaszczów na 13 BP, a 2 Dywizja Pancerna (niemiecka) uderzyła z Rawy Ruskiej w kierunku północnym, na lewe skrzydło i głębokie tyły dywizji gen. Wołkowickiego, niszcząc 19 BP. 13 Brygada Piechoty wycofała się przez Werechanie na Krynice i 24 września dołączyła do 39 Dywizji Piechoty gen.bryg. Bruno Edwarda Olbrychta i wzięła udział w walkach w rejonie Krasnobrodu. 23 września dywizja gen. Wołkowickiego przestała istnieć.
27 września po kapitulacji oddziałów armii gen. Przedrzymirskiego, na czele grupy ok.300 żołnierzy gen. Wołkowicki przebijał się na wschód, lecz już następnego dnia trafił do sowieckiej niewoli.Sława generała Jerzego Wołkowickiego w Rosji uchroniła go prawdopodobnie w roku 1940 od fizycznej likwidacji w Katyniu.
Nazwą "Na wzgórzach Roztocza" nawiązujemy do jednego z najsłynniejszych rosyjskich, nastrojowych walców "Na wzgórzach Mandżurii" (Na sopkach Manchzhuriii 1905), który stał się światowym przebojem.
Walc skomponował Ilia Szatrow i zadedykował swój utwór poległym towarzyszom broni w wielkiej bitwie pod Mukdenem w Mandżurii w czasie wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905 r.).Ilia Szatrow był kapelmistrzem orkiestry wojskowej Mokszańskiego Pułku Piechoty z Jekaterynburga na Uralu i uczestnikiem tej krwawej bitwy. W bitwie, stoczonej na przełomie lutego i marca 1905 r. obydwie strony poniosły olbrzymie straty. Rosjanie stracili 89 000 żołnierzy spośród 330 000. Japończycy stracili 71 000 żołnierzy spośród 270 000. Mimo ogromnego poświęcenia żołnierzy rosyjskich bitwa zakończyła się klęska Rosjan i była decydującą o przebiegu wojny.
Utwór w wykonaniu wojskowej orkiestry dętej